Powrót do strony gównej


INFORMACJE OGÓLNE

Coraz szersza oferta wypoczynku przy stadninach koni, zachęca do zwiedzania Szwajcarii Kaszubskiej w siodle. Urozmaicone tereny i fragmenty pięknych bukowych lasów Wzniesienia Kolańskiej Huty sprawiają, że staje się ona celem wycieczek z okolicznych ośrodków jeździeckich w Goręczynie, Ostrzycach, Kolanie i Wieżycy. Ustronne drogi pozwalają w pełni korzystać z uroków kolańskich lasów. Wychodząc naprzeciw rozwijającej się turystyce jeździeckiej Gminny Ośrodek Kultury w partnerstwie z Nadleśnictwem Kartuzy oraz Kaszubskim Parkiem Krajobrazowym postanowił wytyczyć szlak konny, aby w sposób bezpieczny pokazać najciekawsze i najbardziej malownicze miejsca tego kompleksu leśnego.

Zapraszam Państwa w wędrówkę w siodle po zachodniej części Wzgórz Ostrzyckich, w której wbrew pozorom kryje się sporo tajemnic. Piękne fragmenty buczyn, śródleśne jeziorka i zabagnienia, wąwozy, widoki na południową część Jeziora Ostrzyckiego oraz piękna polana, na której leży Kolańska Huta to krajobrazy, które możecie Państwo spotkać na trasie. Stają się one niejako pretekstem do tego, by opowiedzieć o przyrodzie i historii tego rejonu.

Szlak jeździecki liczy sobie łącznie 9,7 km, a łączna suma różnic wysokości przy podejściach na szlaku wynosi około 200 m. Przy każdym ważniejszym punkcie lub skrzyżowaniu podaję w nawiasach kilometraż liczony umownie od Ostrzyc-Węgleszyna a także orientacyjną wysokość bezwzględną. Dla lepszej orientacji w terenie do przewodnika została załączona mapa turystyczna z zaznaczonym przebiegiem trasy.

Wędrówkę Pętlą Kolańską można rozpocząć zarówno z Ostrzyc, jak i Rątów, Goręczyna oraz Kolana i Wieżycy. Do początku szlaku z centrum Ostrzyc należy kierować się najpierw w stronę Wieżycy (Kolana), potem ulicą Na Koszowatkę (Droga Na Kòszowatkã), obok pensjonatu "U Stolëma" i dalej ulicą Bukową (Droga Bùkò), jadąc aż do rozdroża pod starym bukiem w pobliżu krzyża. Chcąc dostać się do od strony Kolana i Wieżycy trzeba kierować na północ od linii kolejowej do drogi biegnącej u podnóża wysoczyzny na skraju lasu. Odchodzi od niej nowa leśna droga stokowa w stronę Kolańskiej Huty.

Pętla Kolańska została wytyczona w całości drogami leśnymi i gminnymi. Są to wyłącznie drogi gruntowe, szutrowe o mniejszym lub gorszym standardzie utrzymania. Na drogach leśnych po roztopach i długotrwałych opadach należy się liczyć z odcinkami błotnistymi. Z racji tego, że trasa wiedzie w większości po drogach administrowanych przez lasy państwowe, w razie prowadzenia robót leśnych należy się dostosować do oznakowania i poleceń pracowników leśnych.

Szlak został oznakowany zgodnie z najpowszechniejszym używanym w znakarstwie standardem opracowanym przez Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. Poniższe rysunki przedstawiają przykłady oznakowania spotykanego na trasie.

Kalendarz imprez GOK Somonino
Informacje bieżące GOK Somonino
Komunikaty GOK Somonino
Punkty Informacji Turystycznej
Turystyka w gminie Somonino - informacje
Historia Gminnego Ośrodka Kultury Somonino
Dziecięcy Zespół Folklorystyczny MALI HOPOWIANIE
Biblioteki przy GOK Somonino
Kawiarenka internetowa przy GOK Somonino
Gmina Somonino z lotu ptaka
Atrakcje turystyczne w regionie
Informacje - archiwum
Sponsorzy GOK Somonino
Kaszubski Klub Kolekcjonerów Fajki "Kaszëbskô Pipa"
Sala widowiskowa GOK Somonino
wirtulany spacer po GOK Somonino
Kontakt z GOK Somonino

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
Europa inwestująca w obszary wiejskie
Publikacja opracowana / projekt realizowany przez Gminny Osrodek Kultury w Somoninie współfinansowany/a
ze środków Unii Europejskiej w ramach
Osi 4 LEADER Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Instytucja Zarządzająca Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata
2007-2013
- Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Profil wysokościowy szlaku konnego Pętla Kolańska na podstawie danych z odbiornika GPS
i mapy topograficznej.


Naturalna historia kolańskiego lasu
Interesujący nas obszar położony jest w środkowej części Pojezierza Kaszubskiego. Jeśli przyjąć, że Wzgórza Ostrzyckie rozciągają się od rejonu Gołubia i Starych Czapli na zachodzie do okolic Goręczyna i Rątów na wschodzie, to Wzniesienie Kolańskiej Huty stanowi ich południowo-wschodnią część. Jest to płat wysoczyzny o kształcie zbliżonym do prostokąta o wymiarach 2,6 i 0,8 km, wznoszący od 40 do 80 m ponad dno otaczających go obniżeń. Powierzchnia wysoczyzny jest urozmaicona, pagórkowata i sporo na niej bezodpływowych zagłębień i nieckowatych dolin, które często w dalszym biegu zamieniają się w rozcinające krawędzie wzniesienia wąwozy.
Taka rzeźba ukształtowała się w ciągu dwóch ostatnich zlodowaceń, a przede wszystkim w ostatnim z nich, czyli zlodowaceniu Wisły około 15 tys. lat temu. Pod wielką masą lodu dochodziło wtedy prawdopodobnie również do ruchów sejsmicznych, co powodowało powstawanie szczelin w lądolodzie, gdzie gromadziły się nanoszone przez płynące po lodzie rzeki. Podczas topnienia czaszy lodowej ogromne podlodowcowe rzeki niosące glacjalną wodę płynęły na południe i południowy wschód i odcięły w ten sposób prostokątny fragment wysoczyzny. Po stopniałym lodzie pozostała morena denna, czyli wszystkie osady niesione na lądolodzie, pod jego powierzchnią lub w niego wmarznięte. Utwory akumulowane niegdyś w szczelinach lądolodu stały się wtedy wzgórzami. Sporo brył lodowych początkowo było jeszcze zagrzebanych w osadach i wytapiało się przez kilka tysięcy lat, zostawiając po sobie ślad w postaci bezodpływowych małych jeziorek i zagłębień, a także głębi rynnowych jezior. Dopiero około 8-9 tys. lat temu powstawały na większą skalę wąwozy, które do dzisiaj rozcinają krawędzie Wzniesienia Kolańskiej Huty.
Zanim ukształtowała się podobna do współczesnej roślinność kolańskich lasów minęło 10 tys. lat. Najpierw pojawiła się roślinność tundrowa, a za nią już około 9 tys. lat temu lasy sosnowo-brzozowe. Tysiąc lat później już rozprzestrzeniały się drzewa liściaste, a wśród nich najsilniej dąb, do którego około 3 tys. lat temu dołączył grab, miejscami stanowiąc drzewo lasotwórcze. Na przełomie er, w wyniku zmian klimatycznych i działalności człowieka w dąbrowy z domieszką grabu szybko wkracza buk, który wkrótce staje się dominującym drzewem. Sprzyja jemu wysokie wyniesienie terenu nad poziom morza i bogate urzeźbienie. Do dzisiaj drzewo to tworzy naturalnie zbiorowiska kwaśnej i żyznej buczyny niżowej w zależności od zasobności siedliska.

Las Myśliwiec
Las kolański stanowił w średniowieczu fragment puszczy otaczającej od południa i południowego wschodu skupisko osad wzdłuż doliny Raduni. Należał kolejno do książąt kaszubskich, krzyżackich rycerzy, a następnie od 1422 do zakonu kartuzów. Nosił wówczas nazwę Las Myśliwiec. Ze źródeł XVI-wiecznych dowiadujemy się, że było to las dobrze utrzymany, obfitujący w cenne buki i dęby. Zwłaszcza te ostatnie były zarezerwowane dla klasztoru. Las Myśliwiec zaspokajał potrzeby kartuzji, a także podwładnych, którzy w ramach serwitutów mogli pobierać drewno na swój użytek i opał. Sprowadzenie niemieckich kolonistów do Kolana w 1630 roku, a wkrótce potem do Kolańskiej Huty spowodowało znaczne przetrzebienie i częściowe wykarczowanie tego kompleksu leśnego, głównie ze względu na ogromne zapotrzebowanie huty szkła na węgiel drzewny i drewno na popiół. Zmiany w składzie lasów przyniosło przejęcie obszarów leśnych przed administrację pruską po rozbiorach Polski, kiedy zaczęto wprowadzać planową gospodarkę leśną. Nierzadko nasadzano wtedy jednogatunkowe drzewostany sosnowe, modrzewiowe i świerkowe, a pod koniec XIX wieku wprowadzono amerykańską daglezję. Nastawiony na produkcję sposób gospodarowania był kontynuowany przez cały XX wiek. Od lat 90-tych XX wieku gospodarka leśna zmienia się w kierunku podejścia ekosystemowego. Drzewostany przebudowuje się lub tworzy nowe nasadzenia na zgodne z siedliskiem i troską o równowagę ekosystemów leśnych. Obecnie mimo wielowiekowych zmian na Wzniesieniu Kolańskiej Huty zachowało się sporo pięknych fragmentów buczyn zbliżonych do lasu naturalnego.

Wojenny azyl
W trakcie wojny kolańskie knieje stały się niezwykłym schronieniem. Tutaj, podobnie jak w lesie po drugiej stronie jeziora, zwanym Lasem Ostrzyckim, istniały kryjówki dla uciekinierów, którym udzielał pomocy pracujący w leśnictwie od 1925 roku Józef Król wraz z rodziną. Wspólnie z gajowym Kujachem, urzędującym w Lesie Ostrzyckim w tym czasie, Józef Król tak kierował pracami leśnymi, żeby umożliwić budowę schronów w trudno dostępnych miejscach i pozyskać drewno dla ukrywających się. Razem z żoną Martą i jej siostrą Martą Niklas z Węgleszyna dostarczali też bezdymny węgiel drzewny, tarcicę do budowy schronów, papę smołową, pożywienie. Jeden z uratowanych w ten sposób, Tadeusz Hamerski twierdzi, że w pomiędzy 1939 a 1945 rokiem w Lesie Ostrzyckim i lasach wokół Kolańskiej Huty ukrywało się 42 Polaków, Ukrainiec i dwóch zbiegów angielskich. Nikt nie został wydany, ponieważ wszyscy posiadali dokumenty pracowników leśnych. Kolański leśniczy cieszył się też dobrą opinią wśród okolicznych niemieckich mundurowych i wiedział od goręczyńskiego posterunkowego o planowanych kontrolach i obławach. Na przełomie 1944 i 1945 roku na Wzniesieniu Kolańskiej Huty trwają prace przy rowach strzeleckich w obliczu zbliżającego się natarcia sił sowieckich. Poświęcenie Józef Króla kończy się tragicznie. W marcu 1945 roku zostaje on aresztowany przez żołnierzy radzieckich i wywieziony za Ural. Zmarł w październiku 1947 w łagrze Resch (Resz) w obwodzie Swierdłowsk (dzisiaj Jekaterynburg).

>>> dokładny opis Pętli Kolańskiej - pdf (ok. 1,3 mb)
>>> mapa Pętli Kolańskiej - pdf (ok. 3 mb)

OPRACOWAŁ: Piotr Kowalewski

GOK Somonino 2012. All rights reserved.